تبليغاتX
مجله هنر و اندیشه
ارسال نامهدرباره ماعضویت در جمع پراکندهآلبوم تصاویرپیوندهامقالات،ادبی، اجتماعی و فلسفیمجله داستانیمجله شعر شعران معاصر،شعر ترجمهصفحه نخست
جمعه بیست و ششم بهمن 1386
سر مقاله/دستگیره ی در ، دست مرا نیز لمس می کند
ا... محمودیسر مقاله

دستگیره ی در ، دست مرا نیز لمس می کند

مطمئنا این نیازهای ماست که ما را در تفسیر جهان یاری می دهد. هر نیاز و کششی متضمن گونه ای تمنای فرمانروایی است. بنابراین هر کدام از ما خود دارای گونه ای چشم انداز و دیدگاه خاص به خود هستیم.

 

هر نویسنده و یا هنرمندی که در بستر جامعه فعالیت دارد و به نوعی مخاطبان خاصی را در پیش رو دارد. ناخواسته طیفی از افراد را در زیر تشعشعات نوشتاری خود قرار می دهد و هر چه به قلم خویش می تراود پس از گذشت اندک زمانی به معلول خود که مخاطب یا خود اثر بوده باشد منوط می گردد.

سوال پیش آمده اینجاست که آیا تاثیرات متقابل اثر و مخاطب کدام بر کدام فائق می آیند و آیا نویسنده در محیط مد نظر مخاطب،اسیر نمی آید؟ یا این خود نویسنده است که افسار به هر سو می کشاند؟

شاید بتوانیم از تلفیق دو نماد غیر واقع "دن کی شت" سروانتس و "رو کانتین" سارتر به نتایج بهتری دست یابیم. در سالهای اخیر گسیل شاعران و نویسندگان درون مرزی به خارج از این گربه هراسیده از سایه خود را، بسیار شاهد بوده ایم و بسیاری از ما بعد از فرار و پناهندگی این نویسندگان بوده که با آنها و نوشته هایشان آشنا شده ایم. غور ور تامل در آثار این نویسندگان متواری می تواند ما را به کشف قواعد خاصی رهنمون سازد که جدای از فرمول دن کی شت و رو کانتین نخواهند بود

اکثریت به اتفاق متواریان فرهنگی به دلیل شبه در ضد یت آثارشان با حاکمیت این مرز و بوم به این امر مبادرت ورزیده اند. متاسفانه وجود افراد غیر متخصص در تشخیص و ممیزی این آثار در مراجع تشخیص و تنبیه و مشتبه کردن مخالفین و موافقین و وجود نوعی سر در گمی در تشخیص سره از ناصره خود باعث ایجاد این خلط در بین نویسندگان نیز گشته.

چنانکه شاهد بوده اید چاپ و نشر آثار نویسندگان هم عصر در دوره هایی ممنوع یا مشروع اعلام شده است و یا حتی در دوره هایی کتابی غیر بومی از نویسنده ای مسلمان به عنوان کتاب سال ایران انتخاب و متعاقبا حکم ارتداد او صادر گشته. و یا در مواردی با ورود سانسور مشکل را مرتفع کرده اند.

کسانی که کتاب آیات شیطانی "احمد سلمان رشدی" را مطالعه کرده باشند به این مساله اذعان خواهند داشت که در خود کتاب به کشفی شهودی یا به ایجازی دست نیافته که در طی قرون و عصار مدفون بوده باشد. بل خود سانسور باعث ایجاد این شبهات در اذهان گردیده است. چنانکه وجود کتاب هایی در ضدییت اسلام و نظام که به دست نویسندگان وطنی منتشر شده چه بسا به لحاظ محتوا وساختار، مدلل می نمایند که اکثریت حاضر از وجود چنین و چنان بی اطلاع اند.

بسیار شاهد بوده ایم که ازترفند سانسور برای ایجاد ترغیب و تشویق استفاده های بسیاری شده که نمونه های بارز این امر می توان به ایجاد شایعه در مورد سانسور و نداشتن مجوز برای آثار نام برد. و یا تحسن و اعتراض در دانشگاه تهران در اعتراض به سانسورکتاب مزبور اشاره کرد و بعد از قیل و قال،اکنون که کتاب بدون سانسور چاپ می شود ،چیزی جز هیجان ناشی از آزادی ضمنی چیزی احساس نمی گردد و تنها امری که به ذهن خطور می کند می تواند این باشد که دستگیره در، دست دن کی شوت را نیز لمس می کند.

امروزه بسیاری از کمپانی های بزرگ  تولیدی ، تولیدات خود را طبق نیاز بازار و مشتری عرضه می کنند و به همین دلیل در عرصه رقابت یکه تاز می مانند و استخدام جامعه شناسان اجتماعی در شرکت های تبلیغاتی و بازاریابی از بدیعیات چنین شرکت هایی قلمداد می شود. جامعه شناسی شعر امروز و پاسخ به نیاز های مخاطب، بالطبع ما را دچار مخاطب زدگی و از آن جوشش و فوران درونی شاعر خبری نخواهد بود. ایجاد ارگانها و کارگاههای شعر، خود نمود بارز مدرنیسم در حیطه ادبیات است. به عنوان مثال به کانون شعر آقای سهیل محمودی میتوان اشاره کرد و ماحصل این کارگاه شعرکه در کتابهایی منتخب از بهترینهای آن انجمن چاپ می شود، چیزی جز یکنواختی و ماشینیسم نمی توان یافت.

برای خارج نشدن از موضوع مطرح شده به نقل قولی دستکاری شده از سارتر اشاره می کنم

پسر بچه ای که آرزو می کند قهرمان مشت زنی ، یا دریاسالار، یا فضانورد بشود. امر واقعی را بر می گزیند. اگرنویسنده(دن کی شت) امر تخیلی را برمی گزیند، از آنروست که این دو قلمرو را مشتبه می کند.

مشتبه کردن این دو قلمرو تنها در بحث تهوع، نه در امر واقع و غیرواقع،می تواند رهنمون امری بوده باشد که گاهی از اوقات شاعر یا نویسنده دچار نوعی تهوع مصنوع می گردد که ممکن است دست گیره ی در دست او را نیز لمس کرده باشد و این تهوع همان تهوع است و باید به جنگ آسیاب های بادی رفت.

تهوع جز با لمس متهوع ایجاد نمی گردد و دستی از دور بر آتش داشتن و از دور مراقب اوضاع بودن و در مواقع لازمه ایراد سختن کردن حدیث راز لپ هاي گل انداخته است و بس.

 

پایان.

ا... محمودی

 

 

+ بروز رسانی در:
جمع پراکنده
درباره جمع پراکنده
گفتگوي آنلاين


آمار بازديد